Home  -> Nieuws Leeg plaatje
Een heilige in iedere brokkenmaker
 

Op hun reis ging Hij een dorp in. Een vrouw, Marta genaamd, ontving Hem. Zij had een zuster die Maria heette. Die kwam aan de voeten van de Heer zitten en luisterde naar zijn woorden. Marta had het heel druk met bedienen. Ze ging naar Jezus toe en vroeg: “Heer, laat het U koud dat mijn zuster mij alleen laat bedienen? Zeg haar dat ze mij komt helpen.” De Heer gaf haar ten antwoord: ‘Marta, Marta, je maakt je bezorgd en druk over van alles, maar slechts één ding is nodig. Maria heeft het beste deel gekozen en dat zal haar niet worden ontnomen.’       Lucas10: 38 - 42

Hartje zomer is het gewoonlijk wanneer in de kerken uit het Lucas evangelie het verhaal van Marta en Maria wordt voorgelezen. Na het horen van dat korte fragment was mijn lieve moeder altijd een beetje opstandig. Bij het naar huis lopen, kon ze dan zeggen: “Die Jezus heeft makkelijk praten. Het huishouden moet ook gedaan. We kunnen niet allemaal de hele dag bidden.”  Ze was natuurlijk terecht boos, ook omdat menige pastoor of kapelaan de tekst gebruikte om vrouwen op hun plek te zetten. Toch was het in de Bijbelse tijd een revolutionaire gebeurtenis. De rabbi Jezus die bij deze vrouwen wordt uitgenodigd en ook werkelijk bij hen komt eten. Hij zit daarbij niet te wachten op een feestmaal. Een enkel gerecht is al genoeg  - laat Hij aan Marta weten - en verder is een luisterend oor en een aandachtig hart voldoende. Iedere vrouw is welkom om als een leerling aan zijn voeten te zitten en maakt zo een goede keus.

Hartje zomer 1864 kreeg een jonge Franse pater Dominicaan – hij was nog maar één jaar priester gewijd – de opdracht om een retraite te organiseren in de vrouwengevangenis van Cadillac in de buurt van Bordeaux. Pater Jean-Joseph Lataste ging met tegenzin, zo schreef hij later. Hij had zijn hele jonge leven geprobeerd om uit de weg te blijven van dit soort vrouwen. Hij voelde ook afkeer van hun uiterlijk, van de stank van de gevangenis en van het vuil in heel die omgeving. De jonge priester schreef ook dat hij bang was dat het allemaal zonder resultaat zou zijn. “Ze gaan vast niet naar mij luisteren. En als ze al luisteren, zullen ze verwerpen en belachelijk maken wat ik zeg.” Maar hij bereidde zich goed voor en ging in vertrouwen dat God hem zou helpen.

Pater Lataste had zich voorgenomen om geen ‘hel en verdoemenis’ te preken, maar te spreken over berouw en over de vergevingsgezindheid van God. Maria Magdalena was tenslotte ook een zondares geweest, zo bedacht hij zich. Bij de eerste vroege bijeenkomst sleepten de vrouwen zich slaperig, hun gevangenis hoofdoekjes om, naar binnen. De verplichte retraite ging van hun nachtrust af. Ze durfden niet opkijken naar die priester. Hij zag alleen hoofddoekjes. Toen klonk: “Mijn geliefde zusters…” Verbaasd keken sommige vrouwen op; normaal werden ze alleen aangesproken als zondaars. Verwonderd hoorden ze dat deze man sprak over het medelijden en de liefde van God. Ze werden wakker en in steeds meer opgeheven gezichten was verbazing, nieuwsgierigheid en hoop te lezen. “God heeft je hier gebracht, zodat je Hem kunt vinden.”

Terwijl pater Lataste zijn eerste preek begon, gebeurde er niet alleen iets met de gevangenen. Er gebeurde ook iets met hem. Hij was de eerste die zich moest bekeren. God heeft je hier gebracht, zodat je Hem kunt vinden; dat gold ook voor hem.  Deze vrouwen waren zijn zusters; dat drong tot hem door.  Prekend over Maria Magdalena preekte hij: “Het is dus waar, de grootste zondaars hebben iets in zich dat de grootste heiligen kan voortbrengen. Wie weet of jullie dat op een dag niet zelf zullen zijn”.

Bij de afsluiting van de retraite zat hij samen met de vrouwen in een stil gebed. Hij vroeg zich biddend af wat er moest komen van deze vrouwen als ze de gevangenis zouden verlaten. Met de nek aangekeken en gestigmatiseerd maakten ze geen enkele kans. Totdat hem een radicaal beeld voor ogen kwam: hij zou een congregatie stichten voor vrouwen die uit de gevangenis komen.  Het verhaal van de evangelist Lucas over het bezoek dat Jezus bracht aan Marta en Maria gaf hem richting. Hoewel mijn professoren Nieuwe Testament zullen gaan protesteren, denk ik toch even met deze pater mee. Lataste was er namelijk van overtuigd dat de Maria, de zus van de hard werkende Marta, de zondige vrouw was waaruit Jezus vele demonen verdreven had. En nu zat ze als leerling aan de voeten van Jezus. Hij trok daaruit een bijzondere conclusie: de vrome en de zondaar horen gezamenlijk in één huis; het huis van Betanië. Samen met zuster Berthier richtte hij de eerste congregatie van Dominicanessen van Betanië op. Daarin konden vrouwen al in de gevangenis volwaardig lid zijn en hij moedigde hen aan om in de gevangenis te leven met de waardigheid van degenen die in vrijheid hun leven aan God toewijden. Gevoegd bij het feit dat de bewaking in die tijd vaak door religieuzen werd verzorgd, betekende dit dat de gedetineerden uitgenodigd werden om zichzelf te zien als gelijken van de zusters die hen bewaakten! Revolutionair evangelisch. Het verleden van de vrouwen vormde geen beletsel om te kunnen intreden en de zusters kennen elkaars geschiedenis niet. De congregatie bestaat ook vandaag de dag en kwam in 2011, dat is nog vóór de zaligverklaring van de stichter in 2012, in het nieuws omdat Michelle Martin, de ex-vrouw van Marc Dutroux zich na haar vervroegd ontslag in het klooster wilde vestigen en ook in het klooster welkom was. Het leverde heftige discussies op.

Wanneer God ons liefheeft,  ons zijn genade geeft, dan vraagt hij niet naar wat we geweest zijn. Dat was de overtuiging van pater Lataste. Hij is alleen geïnteresseerd in wie we zijn. God beoordeelt ons alleen op de kracht van onze liefde. In 1864 preekte pater Lataste voor de eerste keer in de vrouwengevangenis. In de zomer van 1866 werd het eerste klooster gevestigd. Tweeëneenhalf jaar later stierf de jonge pater op 36 jarige leeftijd. Nog geen vijf jaren duurde zijn arbeid maar zijn huizen van Betanië zijn er nog steeds.

Bert Simons

terug

Maandag 17 december 2018  


Zoeken


Lijn










© 2011 - Dienst Geestelijke Verzorging (Dienst Justitiële Inrichtingen, Ministerie van Veiligheid en Justitie)
      Disclaimer